Müşteri memnuniyeti

Dış Ticarette Kullanılan Belgeler

1)TİCARİ BELGELER
1-1)Proforma Fatura(Proforma Invoice)
Satıcı firma tarafından düzenlenen ve alıcı firmaya gönderilen bir tür satış teklifidir. Satın alınması talep edilen mal veya hizmetin adı, birim fiyatı, bu fiyatın hangi süre içinde geçerli olduğu, ödeme şartları, teslim şekli v.b. diğer bilgiler içerir.
1-2)Ticari Fatura(Commercial Invoice)
Satıcı firma tarafından alıcı firma adına tanzim edilen, mal veya hizmetin satıldığını gösteren bir belgedir. Genel olarak aşağıdaki hususları içerir;
-Düzenlendiği dilde “fatura” başlığı,
-Satıcı ve alıcı firmanın ticari ismi/unvanı, adresi, kaşesi, imzası,
-Faturanın düzenlenme tarihi ve numarası,
-Malın tam tanımı,
-Birim fiyatı ve toplam fiyatı,
-Teslim şekli,
-Ödeme şekli,
-Malın ağırlığı ve miktarı.
1-3)Çeki Listesi (Weight List)
Ticari faturada belirtilen malın brüt ve net ağırlığına ilişkin bilgilerin ayrı bir belgede beyan etmesidir. Gümrüklerde malların sayılması sırasında veya hasar durumunda sigorta şirketlerince aranan bir belgedir.
1-4) Koli/Ambalaj Listesi (Packing List)
Bu belge; paket, ambalaj, koli veya konteynır içindeki malların miktarlarını belirtmek için düzenlenen belgedir.
1-5)Spesifikasyon belgesi (Cert. of spesification)
Koli listesindeki bilgilere ek olarak her kalem mala alt birim fiyatı ve tutarını da gösterir.
1-6)İmalatçının veya Satıcının Kalite veya Gözetim Belgesi (Quality or Inspectıon Certificate)
İmalatçı veya satıcı firma tarafından tanzim edilen ve kendilerince malın incelendiğini, sözleşme veya sipariş niteliklerine uygun olduğunu teyid eden bir belgedir
1-7)Üçüncü Tarafın Düzenlediği Kontrol Belgesi (Third pary Certificate of Inspection)
İthalatçı firma, sipariş ettiği malın niteliklerini sipariş evsafına uygun olup olmadığı konusunda malın incelenmesi ve kalite kontrolünün bağımsız veya tanınmış bir kontrol/gözetim şirketince yapılmasını isteyebilir. Bu durumda bağımsız gözetim firmalarının vereceği rapor üçüncü tarafın düzenlediği bir kontrol belgesidir.
1-8)İmalatçının Analiz Belgesi (Analysis Certifcate)
Maden veya kimyevi maddeler gibi analiz gerektiren malların ithali veya ihracı söz konusu olduğunda, formüllerindeki elementler isimlerinin ve oranlarının gösterdiği bir belgedir. Doğrudan imalatçı firma tarafından düzenlenebileceği gibi, alıcının isteği halinde bağımsız bir gözetim şirketi tarafından da düzenlenmesi talep edilebilir.
1-9)Gemi Ölçü Raporu (Ship’s Ullage Report)
Gemiye, sıvı olarak yüklenen yakıt, kimyevi madde, hammadde v.b. nin, yükleme sırasında gemiyi hangi ölçüde doldurduğunu belgeleyen ve aynı zamanda varış limanında yapılan boşaltma sırasında ne kadar fire verildiğinin hesaplanmasında kullanılan özel bir ticari belgedir.

  1. 2)RESMİ BELGELER

2-1)A.TR Dolaşım Belgesi (A.TR Movement Certificate)
Malların, Türkiye’den Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye veya Avrupa Birliği ülkesi ülkelerden Türkiye’ye doğrudan doğruya nakledilmesi halinde düzenlenen ve ihracatçı ülke çıkış gümrüklerince, ihraç sırasında vize edilen bir belgedir. Söz konusu Belge Gümrük Vergilerinin hesaplanmasında bir takım indirimler sağladığından, düzenleme tarihinden itibaren 4 ay içerisinde ilgili giriş gümrüğüne ibraz edilmelidir.
2-2)EUR 1 Dolaşım Belgesi (EUR 1 Movement Certificate)
Türkiye ile EFTA (İsviçre, İzlanda, Norveç, Lıechtensteın) ülkeleri menşeli ürünlerin anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere ihracatçı ülke gümrük idaresice yetkili kılınan kurallarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen sertifikadır.
2-3)Konsolosluk Faturası (Consulate Invoice)
Bazı ülkelerin ithalat mevzuatında bu belgenin giriş gümrüklerince aranması şartı yer alabilir. İhracatçı malını ihraç edeceği ülkenin konsolosluğundan temin ettiği boş fatura formunu doldurarak konsolosa tasdik ettirir. Böylece bir yandan malın ihraç fiyatının cari piyasa fiyatlarına uygunluğu ithal ülkesinin konsolosu tarafından kontrol edilirken öte yandan damping yapılmaması ve ithalatçının ihracatçı ile anlaşarak ülkesi dışına döviz kaçırmaması sağlanır.
2-4)Tasdikli Fatura (Legalized Invoice)
Bazı ihracatçı ülkeler, ticari faturaların, ihracatçının ülkesine bulunan kendi büyükelçileri veya konsoloslukları tarafından tasdik edilmesini isterler. İhracatçı, kendi ticari faturasını düzenleyip ilgili ülkenin elçilik veya konsolosluğuna tasdik ettirdikten sonra diğer belgelerle birlikte gerekli işlem için bankasına verilir.
2-5)Menşe Şehadetnamesi (Certificate of Orijin)
Malların menşeini yani imal edildikleri ülkeyi gösteren ithal edilen mallara indirimli gümrük vergisi uygulaması için ibrazı gereken, genellikle yerel ticaret odalarınca onaylanan bir belgedir.
2-6)Bitki, Sağlık ve Veteriner Sertifikaları (Health/ Sanitary/Phytosanitary/ Veterinary Certificate)
Gıda maddeleri, deri, et, canlı hayvan ve bazı ambalaj maddeleri alım satımında alıcı tarafından istenen bu maddelerin mikrop, bakteri, haşarat v.s.’den arınma durumunda olduğunu, tüketime uygun bulunduğunu belgeleyen, yerel sağlık mercileri tarafından tasdik edilmiş belgelerdir.
2-7)Helal Belgesi (Halal Certificade)
Müslüman ülkeler tarafından yapılan et ithalatında, alıcı tarafından talep edilen bir belge olup, canlı hayvan kesiminin İslam dininin kurallarına göre yapıldığını teyit eden bir belgedir. Yerel müftülüklerce düzenlenir.
2-8)Boykot/kara Liste Sertifikası (Black list Certificade)
Birbirleriyle savaş halinde olan veya ticari ilişkileri kesilmiş yada zedelenmiş ülkeler birbirlerini kara listeye aldıklarından, belirli bir ticari ilişkinin kendi kara listeleri ile hiçbir ilgisinin olmadığının beyan ve onaylanmasını isterler. Bu belgeler bizzat ihracatçılar tarafından düzenlenip onaylanabileceği gibi alıcının ismini vereceği bir merci tarafından da düzenlenebilir.
2-9)Radyasyon Belgesi (Radiation Certificate)
Alım satım konusu tarım ürünlerinin kabul edilebilir orandan fazla radyasyon içermediğini veya radyasyonsuz olduğunu belirten genellikle ihraç ülkesinin yetkili mercii (Atom Enerji Komisyonu) tarafından düzenlenen bir belgedir
3)TAŞIMA BELGELERİ

3-1)Deniz Konşimentosu (Marine Bill of Lading/Ocean Bill of Lading)
Gemi şirketinin veya onun yetkili acentasının malı yükletene verdiği, emre ve nama düzenlenebilen ve belge konusu malların taşınmak üzere kabul edildiğini gösteren bir makbuz ve aynı zamanda yükleme kaydı konduğunda bir taşıma sözleşmesidir. Belirtilen malın mülkiyetini de temsil eder ve belgeleri ciro edilmesiyle mal el değiştirir. Deniz konşimentosu kıymetli evrak hükmündedir.
3-2)Taşıma Senetleri
Havayolu Taşıma Senetleri (Airway Bill)
FIATA Belgeleri: FCR (Forwander’s Certificate of Receipt)
FCT (Forwender’s Certificate of Transport)
Karayolu Taşıma Belgesi: CMR (Convertion Marchandises Roiters)
(Ing: International Consignment Note)
Hamule Senedi: CIM (Rail Consigment Note)
Paket Postası Makbuzu

  1. 4)SİGORTA BELGELERİ

4-1)Sigorta Mektubu (Letter of Insurance)
Sigorta mektubu, genellikle bir sigorta acentası tarafından sigorta poliçesine baz olacak sigortalama işleminin yapılmış olduğunu üçüncü şahıslara duyurmak için düzenlenen bir belgedir. Sigorta mektubu, bankalar dahil üçüncü şahıslar nezdinde bir güvence oluşturmaz. Bu nedenle, uygulamada kabul gören bir evrak değildir.
4-2)Sigorta Sertifikaaı (Certificate of Insurance)
Sigorta şirketi ile sigortalanan arasında bir anlaşmaya varılmasından sonra, sigortalanan sigorta şirketine her sevkiyatın değerini ve ayrıntılarını bildirir. Bunun üzerini sigorta şirketi, kapsanan riskleri ve sigortalanan malların değerini gösteren bir belge düzenler ve sigortalanana iletir. Sigorta sertifikası da, sigorta mektubu gibi bankalar dahil üçüncü şahıslar nezdinde bir güvence oluşturmaz. Bu nedenle, uygulamada kabul gören bir evrak değildir.
4-3-)Sigorta Poliçesi (Insurance Policy)
Sigorta poliçesi, sigorta sözleşmesinin en kesin delilidir. Kapsanan risklerin tüm ayrıntıları sigorta poliçesinde gösterilir. Sigorta belgelerinin bankalarca kabul edilebilir olmasında şu hususlara dikkat edilmesi gerekir.
-Sigorta poliçesi ”poliçe” ibaresini taşımalı,
-Sigorta poliçesi, sigorta şirketlerinin yetkili imzalarını taşımalı,
-Poliçe üzerinde sigortanın adı/ünvanı açıkça belirtilmiş olmalı,
-Sigorta bedelinin %10 fazlası ile yapılmış olmalı,
-Kapsanan veya talep edilen riskler kontrol edilmeli,
-Hasar durumunda, hasar bedeli nerede kim tarafından ödeneceği poliçe üzerinde açıkça belirtilmeli,
-Sigorta poliçesinin geçerlilik süresi kontrol edilmeli,
-Sigortalanan malların tanımları kontrol edilmeli

5)FİNANSMAN BELGELER

5-1)Poliçe (Bill of Exchange-Draft)
Poliçe bir kişinin imzalayarak bir başka kişiye yönettiği ve o kişiden belirtilmiş bir süre sonra talep ettiği anda, belirlenmiş bir miktarda parayı kendisine veya belirlenmiş bir üçüncü kişiye ödenmesi için düzenlediği yazılı bir ticari senettir. Diğer ifade ile, poliçe alacaklı tarafından düzenlenerek imzalandıktan sonra borçlusuna iletilir. Poliçe bir kambiyo senedi olarak kıymetli evrak hükmündedir.
5-2)Bono (Promisory Note)
Bir kambiyo senedi olan bonoda poliçe gibi bir ödeme aracıdır ancak, bonoda iki taraf vardır ve borçlu tarafından düzenlenip alacaklıya iletilir. Bono sadece emre yazılı olarak düzenlenebilir.
5-3)Sevk Emri (Delivery Order)
Bankaların, emirlerinde bulundukları malların ithalatçıya veya ihracatçıya sevk edilmesi için malların depolandığı bir üçüncü şahıs ambarına verdikleri yazılı bir talimattır.
5-4)Ambar Teslim Makbuzu (Warehouse Receipt)
Ambar firması tarafından malların teslim alındığına dair düzenlenen teslim alındı makbuzudur. Bu belge ciro edilemez ve makbuz üzerinde belirtilen mallara ait haklar bir üçüncü şahısa devredilemez

 

ULUSLARARASI TESLİM ŞEKİLLERİ
(INCOTERMS-2000)
Dış ticaret işlemleri, alıcı ile satıcının sözleşme yapması ile başlar. Sözleşmelerde tarafların yükümlülükleri ve haklarının kesin bir biçimde şarta bağlanması gerekir.
Malların bir yerden başka bir yere taşınmasında hangi tarafın ne yükümlülüğü olduğu, hükümlülükler yerine gelmediği takdirde risklerin nasıl bölüşüleceği, taşıma sırasında mallarda gelebilecek kaybolma ve hasar riskinin hangi tarafa ait olacağı gibi soruların karşılıkları, sözleşmelerde açık olarak yer almalıdır.

INCOTERMS: Dış ticaret alanında en yaygın kullanılan taşıma terimlerinin yorumu için geçerli olmak üzere ICC (Uluslar arası Ticaret Odası) tarafından oluşturulan bir dizi tarafsız uluslar arası kurallar bütünüdür. INCOTERMS’in temel amacı, bu tür taşıma terimlerinin ülkeden ülkeye farklı biçimlerde yorumlanmasından kaynaklanan belirsizlikleri ortadan kaldırmak yada büyük ölçüde azaltmaya yönelik çalışmalar yapmaktır.
INCOTERMS İLK KEZ 1936 yılında yayınlanmıştır.1953, 1967, 1976, 1980 ve 1990 yıllarında yapılan çeşitli ek ve değişiklikler ile en son 1.1.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan INCOTERMS 2000, Milletlerarası Ticaret Odasının 560 sayılı broşürü kapsamında yayınlanmıştır. INCOTERMS 2000 de 13 terim bulunmaktadır. Bu 13 terim dört ana gruba ayrılmıştır. Her bir terimin taşıdığı ilk harf o terimin dahil olduğu grubu göstermektedir.

Buna göre:

  1. Grup E, Çıkış

EXW: EX WORKS (İŞ YERİNDE TESLİM)

  1. Grup F, NAVLUN ÖDENMEMİŞ

FCA: FREE CARRIER (TAŞIYICIYA TESLİM)
FAS: FREE ALONGSIDE SHIP (GEMİNİN BARDASINDA TESLİM)
FOB: FREE ON BOARD (GÜVERTEDE TESLİM)

  1. GRUP C, NAVLUN ÖDENMİŞ

CFR: COST AND FREIGHT (MAL BEDELİ VE NAVLUN)
CIF: COST, INSURANCE AND FREIGHT (MAL BEDELİ, SİGORTA VE NAVLUN)
CPT: CARRIAGE PAID TO. (TAŞIMA ÜCRETİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM)
CIP: CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO (TAŞIMA VE SİGORTA BEDELİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM)

  1. GRUP D, VARIŞ

DAT: DELIVERED AT TERMINAL ( TERMİNALDE TESLİM)
DAP: DELIVERED AT PLACE ( YERİNDE TESLİM)
Uluslararası Ticaret Odası’ nın (ICC) 7’ inci gözden geçirme Incoterms klozları 2010 yılı eylül sonunda yayınlandı. Incoterms 2000 Kurallarını yeniden gözden geçirerek, günümüz ihtiyaçları doğrultusunda çeşitli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir.
Incoterms Kuralları’ nın revize edilip anlaşılır hale getirilen şekli 1 Ocak 2011’ den itibaren yürürlüğe girmiştir. Uzun süre sonra revize edilen yeni uygulama 2000 yılından beri dünya ticaretinde meydana gelen önemli değişiklikleri yansıtmaktadır.
Gözden geçirilen Incoterms’ de şartların 2010’ da 13’ ten 11’ e düşürüldüğü yeni klozlar şu şekildedir.
Yeni kurallara göre dört şart yürürlükten kaldırılarak, kaldırılan şartlara karşılık 2 yeni kloz oluşturuldu. Delivered At Place – Yerinde Teslim (DAP) ve Delivered At Terminal – Terminalde Teslim (DAT) klozları, DAF, DES, DEQ, DDU klozlarının yerini almış olup, her türlü taşıma modunda uygulanabiliyor.
Kullanımı sonlandırılan klozları şu şekilde özetleyebiliriz;

 

DAF: DELİVERED AT FRONTER (SINIRDA TESLİM)
DES: DELİVERED EX SHIP (GEMİDE TESLİM ) DEQ: DELIVERED EX QUAY (QUTY PAID) (RIHTIMDA
TESLİM GÜM. RES. ÖD.)
DDU: DELIVERY DUTY UNPAID (GÜMRÜK RESMİ ÖDENMEMİŞ OLARAK TESLİM)
DDP: DELIVERY DUTY PAID (GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM)